zm.org.pl

Jak uczłowieczyć pl. Wilsona?
Dariusz Bartoszewicz
2008-08-11, ostatnia aktualizacja 2008-08-11 21:35

Zamiast kredytu w ratuszu Żoliborza będzie można wkrótce wziąć ślub. Władze dzielnicy poruszone akcją "Gazety" obnażającą martwotę placu organizują debatę: Jaka jest przyszłość pl. Wilsona?



"Gazeta" walczy o bardziej ludzką twarz centralnego miejsca Żoliborza. Na pl. Wilsona łatwiej założyć konto czy wziąć kredyt, niż się spotkać, by coś zjeść czy kupić książkę. - Idziesz placem Wilsona - nuda, bank przy banku. Wstępujesz do banku, odbierasz pieniądze i nie przepijasz ich, bo nie masz gdzie - szydziła w rozmowie z "Gazetą" Stefania Grodzieńska, aktorka estradowa i teatralna, rocznik 1914.

Teraz Café Blikle ostrzega, że jeśli dojdzie do drastycznej podwyżki czynszu, też się wyprowadzi. By zwrócić uwagę na zamieranie wszelkich funkcji poza bankowymi, zorganizowaliśmy w niedzielę happening. Tabliczki Miejskiego Systemu Informacji zalepiły napisy: "Plac Bankowy. Stary Żoliborz". Większość mieszkańców przyjęła naszą akcję z uśmiechem i zrozumieniem.

Ślub zamiast kredytu

To, że banków w tej części Żoliborza jest już za dużo, zaczynają dostrzegać dzielnicowi urzędnicy. - Wypowiedzieliśmy umowę bankowi, który działał w ratuszu Żoliborza. W jego miejscu po wakacjach będzie działać wygodny urząd stanu cywilnego - mówi Andrzej Kawka, rzecznik dzielnicy.

I zapowiada, że we wrześniu samorządowcy organizują spotkanie na temat przyszłości pl. Wilsona - otwarte dla wszystkich. Zaprasza też "Gazetę", sprawczynię całego zamieszania.

Już teraz warto otworzyć szuflady i odkurzyć dobre koncepcje sprzed kilku lat. Wizje dużo bardziej przyjaznego placu dla ludzi były gotowe już w 2002 r. Najciekawszą koncepcję przygotowała pracownia architektoniczna Andrzeja Kicińskiego, którą mieszkańcy uznali też w dzielnicowym plebiscycie za najlepszą.

- Krzywda, jaka się stała na Żoliborzu, tak naprawdę dotyczy całej Warszawy. To zamiana wszystkich placów w skrzyżowania. Pamiętam pl. Wilsona jeszcze nierozcięty przez jezdnię, która połączyła ul. Mickiewicza i Słowackiego. Przejazd powinno się zlikwidować, wyspę placu uwolnić z ruchu kołowego, a tory tak przebudować, by tramwaje mogły jeździć po jego obwodzie, nie przez środek - uważa Andrzej Kiciński.

Architekt pokazuje rysunki, a na nich wielki skwer po środku placu. Po dłuższych bokach "zielonej wyspy" widać przeszklone perony tramwajowe z poczekalnią (w której można by też kupić kawę czy coś do jedzenia, a latem wystawić dla gości parasole na trawnik). Po drugiej stronie jezdni - przystanki autobusów. Przesiadki byłyby dużo wygodniejsze. Stacja metra miała się bowiem łączyć szeroką podziemną halą o rzucie łuku rozpiętego między zgrupowanymi przystankami miejskiej komunikacji. Tam też - w pasażu pod poziomem jezdni - byłoby miejsce na lokale usługowe. Centralny skwer łączyłby się szerokim i łagodnym przejściem podziemnym z parkiem Żeromskiego. - A po środku placu pomnik. Może jego patrona Wilsona? Albo Krasińskiego, Żeromskiego lub Antoniego Jawornickiego - twórcy planu Żoliborza? - zastanawia się architekt.

Gomułka i podziemne knajpy

Ówczesne władze Żoliborza z burmistrzem Henrykiem Królem na czele uważały, że drążenie na początku XXI wieku stacji metra stanowiło okazję na docelowe urządzenie placu. Taka inwestycja jak kolej podziemna stanowi zawsze trzęsienie ziemi w całej okolicy. - To była niepowtarzalna szansa na zmiany. Dlatego z wyprzedzeniem zorganizowaliśmy warsztaty na studium programowo-przestrzenne placu. Ale ich finał zbiegł się z końcem kadencji. Nowa władza uznała, że to nierealna mrzonka - ubolewa Andrzej Kawka.

- Tak naprawdę inwestycja z przejściem podziemnym była na skalę średniego Gomułki, ale nikt nie chciał jej sobie brać na głowę - twierdzi Andrzej Kiciński. Na pytanie: "Dlaczego nie wyszło?", odpowiada: - Inercja władzy. Urzędnicy zawsze mają moc pilnych spraw do załatwienia na jutro, a skomplikowane inwestycje wymagają koordynacji.

Rzecznik Metra Warszawskiego Krzysztof Malawko przypomina, że jego firma jest tylko inwestorem zastępczym. - Zawsze bierzemy udział w konsultacjach społecznych, zbieramy różne postulaty i prośby, które przekazujemy miastu. A potem budujemy odtąd dotąd, tylko w granicach wyznaczonych przez inwestora. Jeśli nie dostaliśmy zlecenia na przebudowanie całego placu, niczego więcej zrobić nie mogliśmy - mówi rzecznik.

Żadnego użytku z pomysłów planistów nie zrobili też naczelni architekci miasta: prof. Jan Maciej Chmielewski i Michał Borowski.

Może warto znów rozkopać pl. Wilsona i go przebudować? Przystanki tramwajowe i autobusowe są porozrzucane po całym placu, co utrudnia i wydłuża czas przesiadek. A po przejęciu już wszystkich lokali w parterze przez banki knajpy mogłyby przynajmniej zejść do podziemia.

Jutro w "Gazecie": Jak plac Wilsona wyobrażają sobie młodzi architekci z grupy projektowej Centrala? I co ich drażni na Żoliborzu.

albo końcówką Słowackiego zamienioną w deptak z ruchem tylko tramwajowym

Gadacie jak potluczeni. Przeciez tam zaraz bedzie caly ruch z Mostu Krasinskiego szedl do centrum, wiec trzeba przejazd dla samochodow udroznic, Mickiewicza a za ni Andersa do Centrum poszerzyc.